Γνωρίζοντας το μοναστήρι
Μονή της Μπατάλια και τα Ημιτελή Παρεκκλήσια
Ένας αιώνας οικοδόμησης, δεκαπέντε αρχιτέκτονες και ένα οκταγωνικό βασιλικό μαυσωλείο που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Η δεύτερη στάση της ημέρας, με επεξήγηση.
Δείτε εισιτήρια για Fátima, Batalha, Nazaré & Óbidos στο GetYourGuide ↗Η Batalha με μια ματιά
| Λεπτομέρειες | |
|---|---|
| Σχεδιασμένο για | Ευχαριστήρια για τη νίκη στο Αλζουμπαρότα το 1385 |
| Στυλ | Ύστερου Φλεγόμενου Γοτθικού με μανουελίνες προσθήκες |
| Κατασκευή | περ. 1386–περ. 1517, επί επτά βασιλείες |
| Καθεστώς UNESCO | Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από το 1983 |
| Αξιοσημείωτες ταφές | Βασιλιάς Ιωάννης Α΄, Φιλίππη του Λάνκαστερ, Ερρίκος ο Θαλασσοπόρος |
Ένα μοναστήρι χτισμένο ως τάμα
Ο Βασιλιάς Ιωάννης Α΄ ανέθεσε την ανέγερση της Μονής της Μπατάλια για να ευχαριστήσει την Παναγία για τη νίκη της Πορτογαλίας επί της Καστίλης στη Μάχη της Αλζουμπαρότα το 1385 — μια μάχη που εξασφάλισε την πορτογαλική ανεξαρτησία σε μια στιγμή που αυτή ήταν πραγματικά αμφίβολη. Το χάλκινο έφιππο άγαλμα που δεσπόζει στον προαύλιο χώρο της μονής, με την επιγραφή «ALJUBARROTA» στη βάση του, τιμά τον Nuno Álvares Pereira, τον κοντόσταυλο που διοικούσε την πορτογαλική δύναμη εκείνη την ημέρα. Η ανέγερση μιας μονής αυτής της κλίμακας ως πολεμικού μνημείου αποκαλύπτει πόσο οριακό θεωρούσαν οι Πορτογάλοι το αποτέλεσμα.
Ένας αιώνας κατασκευής, δεκαπέντε αρχιτέκτονες
Η κατασκευή διήρκεσε από περίπου το 1386 έως το 1517 — πάνω από έναν αιώνα, επί επτά διαδοχικών βασιλειών, με τη συμμετοχή περίπου δεκαπέντε αρχιτεκτόνων, καθώς τα στυλ μετατοπίστηκαν από τον καθαρό γοτθικό ρυθμό προς τη διακοσμημένη, επηρεασμένη από τη θάλασσα, μανοντελίνικη διακόσμηση για την οποία έγινε γνωστή η Πορτογαλία στις αρχές του 1500. Το αποτέλεσμα είναι ένα κτίριο που μπορείς να το διαβάσεις σαν χρονολόγιο: τα παλαιότερα τμήματα είναι πιο λιτά, οι μεταγενέστερες προσθήκες πιο περίτεχνες, και το σύνολο δεν καταλήγει ποτέ σε ένα και μόνο ολοκληρωμένο στυλ.
Τα Ημιτελή Παρεκκλήσια
Οι Capelas Imperfeitas — οι Ημιτελείς Παρεκκλήσιες — είναι το πιο εντυπωσιακό μεμονωμένο χαρακτηριστικό του μοναστηριού: ένα οκταγωνικό μαυσωλείο, ανοιχτό στον ουρανό, που ο Βασιλιάς Ντουάρτε προόριζε ως δεύτερο βασιλικό ταφικό θάλαμο. Περίτεχνη μανουελίνικη λιθοδομή πλαισιώνει μια πύλη και παράθυρα που δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ, και η απουσία στέγης δεν είναι ερείπιο αλλά απλώς ό,τι απέμεινε όταν η βασιλική προσοχή και το χρήμα στράφηκαν αλλού. Με περίπου 40 λεπτά σε αυτή τη στάση, το να δείτε τη δυτική πρόσοψη, το Παρεκκλήσι του Ιδρυτή και να μπείτε στις Ημιτελείς Παρεκκλήσιες είναι ρεαλιστικό· η περιήγηση ολόκληρων των κλοίστρων με την ίδια άνετη χρονική άνεση δεν είναι.
Ποιος είναι πραγματικά θαμμένος εδώ
Το Παρεκκλήσι του Ιδρυτή φιλοξενεί τους τάφους του Βασιλιά Ιωάννη Α΄ και της Αγγλίδας συζύγου του, Φιλίππας του Λάνκαστερ, δίπλα δίπλα κάτω από μια οκταγωνική οροφή με αστέρια. Το μοναστήρι συνδέεται επίσης στενά με τον Ερρίκο τον Θαλασσοπόρο, έναν από τους γιους τους και τη μορφή στην οποία αποδίδεται κυρίως η έναρξη της Εποχής των Ανακαλύψεων της Πορτογαλίας, ενώ μια τιμητική φρουρά φυλάει το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη της Πορτογαλίας αλλού στο συγκρότημα — ένα γοτθικό βασιλικό μαυσωλείο που λειτουργεί ταυτόχρονα και ως εθνικό μνημείο πολέμου.
Γιατί σαράντα λεπτά είναι αρκετά, και όχι περισσότερα
Η Μπατάλια ανταμείβει περισσότερο μια αργή, προσεκτική ματιά στη λιθοδομή της παρά μια μεγάλη επίσκεψη — το ίχνος του δυτικού μετώπου, η οροφή του Παρεκκλησίου του Ιδρυτή και η ημιτελής πύλη των Ημιτελών Παρεκκλησίων είναι όλα πράγματα που τα απολαμβάνεις στέκοντας ακίνητος και κοιτάζοντας ψηλά, όχι καλύπτοντας απόσταση. Σαράντα λεπτά εδώ, σε μια μέρα με άλλες τρεις στάσεις να διεκδικούν τον χρόνο σας, είναι μια πραγματικά λογική κατανομή και όχι συμβιβασμός — κρατήστε την ξέγνοιαστη εκδοχή μισής ημέρας της Μπατάλια για ένα ταξίδι που τη χωράει.
Το όνομα στην πόρτα, και η δυναστεία στο εσωτερικό
Το «Batalha» είναι η καθημερινή ονομασία — σημαίνει απλώς «μάχη» στα πορτογαλικά, από την Αλζουμπαρότα — αλλά το πλήρες όνομά του είναι Μονή της Αγίας Μαρίας της Νίκης, Mosteiro de Santa Maria da Vitória. Πέρα από τον ρόλο του ως πολεμικού μνημείου, έγινε το πάνθεον του Οίκου των Αβίς, της δυναστείας που ίδρυσε ο Βασιλιάς Ιωάννης Α΄: εκείνος και η Φιλίππη του Λάνκαστερ αναπαύονται στο κέντρο του Παρεκκλησίου του Ιδρυτή κάτω από έναν κοινό αστρικό θόλο, με τα ομοιώματά τους να κρατούν τα χέρια, ενώ αρκετοί από τους γιους τους — ανάμεσά τους και ο Ερρίκος ο Θαλασσοπόρος — είναι ενταφιασμένοι στην περίμετρο του παρεκκλησίου. Είναι ένας πραγματικά ασυνήθιστος συνδυασμός για ένα μόνο κτίριο: πολεμικό μνημείο, βασιλικό μαυσωλείο και ενεργή μονή, όλα ταυτόχρονα.
Δύο μοναστήρια, δύο διαφορετικές ατμόσφαιρες
Αν τα 40 λεπτά σας επεκταθούν για να συμπεριλάβουν τα μοναστηριακά περίστυλα, το μοναστήρι διαθέτει στην πραγματικότητα δύο, και λειτουργούν ως αντίθετα. Το Βασιλικό Περίστυλο — Claustro Real — είναι εκεί όπου το μανουελίνικο στυλ κυριαρχεί απόλυτα: ο αρχιτέκτονας Diogo Boitac και ο αρχιμάστορας Mateus Fernandes μετέτρεψαν τις αρχικά λιτές γοτθικές αψίδες του σε ένα πλέγμα από στριφογυριστά, σχεδόν αφηρημένα λίθινα διακοσμητικά μοτίβα, ένα από τα χαρακτηριστικά επιτεύγματα του στυλ. Το γειτονικό Περίστυλο του Dom Afonso V, που ολοκληρώθηκε αργότερα από τον Fernão de Évora, αποτελεί τη σκόπιμη αντίθεση — ένα συμβατικό, αυστηρό γοτθικό περίστυλο, χτισμένο για την καθημερινή χρήση των μοναχών, χωρίς κανένα από τα διακοσμητικά στοιχεία του Βασιλικού Περίστυλου. Η θέαση και των δύο διαδοχικά, στον χρόνο που διαθέτετε, είναι ο ταχύτερος τρόπος να κατανοήσετε τι σημαίνει πραγματικά ο όρος «μανουελίνικο» δίπλα στο απλούστερο γοτθικό στυλ από το οποίο αναπτύχθηκε.